Is koud douchen gezond?

Het antwoord op deze vraag wordt gegeven in het TV-programma dokters van morgen. Lees en oordeel zelf!

Gemiddelde leestijd: 28 minuten
Logo Dokters van Morgen, AvroTros

Op woensdag 16 december 2020 werd het TV-programma Dokters van morgen uitgezonden. In dit artikel vind je een uiteenzetting van deze aflevering. De uitzending kun je hier terugkijken.

Het is een ontzettend interessante uitzending die zeker de moeite waard is om terug te kijken. Wil je liever lezen wat er in de uitzending allemaal aan bod is gekomen, zodat je een antwoord krijgt op de vraag of koud douchen gezond is? Lees dan snel verder! De conclusie of koud douchen gezond is, vind je aan het einde van dit artikel.

We vermijden kou en we denken dat we er ziek van worden. Maar kan kou ook genezen? Steeds meer mensen zijn er mee bezig en steeds meer wetenschappers zetten kou in bij medische behandelingen, bijvoorbeeld bij hartinfarcten. Bij kanker wordt kou al langer toegepast, bij het bevriezen van de tumor.

Voor mensen met diabetes type 2 kan kou er in de toekomst mogelijk voor zorgen dat mensen minder medicijnen nodig hebben. Is kou net als verantwoorde voeding en bewegen iets wat we in ons dagelijks leven kunnen toepassen voor een beter immuunsysteem?

Inhoudsopgave

Zwemmen in natuurwater, kou als medicijn

Kou wordt niet alleen in ziekenhuizen toegepast. Er zijn ook mensen die zich het hele jaar door bloot stellen aan lage temperaturen, omdat ze zich daardoor beter gaan voelen. In heel Nederland ontstaan er groepjes die elke dag, ook in de winter, buiten zwemmen.

Kou wordt door het zwemmen in natuurwater gebruikt als medicijn. Het is voor veel mensen een populaire therapie. Maar heeft dit nou echt zin? Antoinette Hertsenberg spreekt met 3 natuurzwemmers.

Hans Emmink, de ziekte van Crohn

Hans Emmink heeft de ziekte van Crohn. Hij had heel veel pijn en moest 20 keer per dag naar het toilet. Hij is gaan zoeken naar een alternatief. Nu is hij al ruim 7 jaar klachten en medicatie vrij.

Hans voelt zich bruisend na het zwemmen in het koude water. Het lichaam wordt helemaal aangezet, het is waanzinnig. Wanneer je te lang in de kou blijft zitten, kun je gaan trillen. Hij traint al 8 jaar.

Bij de ziekte van Crohn is alles ontstoken van de mond tot de anus. Hans had bloed in de ontlasting en geen energie. Wat kon hij hier zelf aan doen? Hij kwam bij Wim Hof terecht. Wat had hij te verliezen? Hij merkte toen hij aan de slag ging dat het ging werken. Net alsof hij een schop onder zijn kont had gekregen.

Na 8 maanden was hij klachten en medicatie vrij en is dit nu ruim 7 jaar. Hij is helemaal van de medicatie af en merkt niets meer van de ontstekingen. Het is zo bijzonder en krachtig. Terwijl de ziekte van Crohn bekend staat als een ziekte die niet zomaar overgaat.

zwemmen in natuurwater bij zonsopkomst

Antoinette brengt ook een bezoek bij Hans thuis, die een ijsbad in zijn tuin heeft staan. Sinds Hans klachtenvrij is en ook geen medicatie meer gebruikt is hij zo enthousiast geraakt dat hij zich door Wim Hof heeft laten trainen. Hans Emmink is nu zelf instructeur van de Wim Hof Methode.

Hoe gedisciplineerd moet je zijn om de methode vol te houden? Hij past het dagelijks toe in zijn leven, ‘s-ochtends om 5 uur gaat zijn wekker en hij past de methode 2 uur lang toe. Het is niet heel moeilijk, maar je moet het wel volhouden.

Zijn ervaring met het ijsbad was zo magisch, dat hij besefte dat hij hier iets mee moest doen. Hij haalt Antoinette over om in het ijsbad te gaan. Zonder te happen naar adem stapt Antoinette in het ijsbad, waarbij Hans haar begeleidt. Lang uitademen en diep inademen zorgt ervoor dat je de kou onder controle krijgt.

Het gaat goed, maar op een gegeven moment krijgt ze erge last van haar hoofd en stapt ze het bad uit. Dat de kou wat met je lichaam doet, kan bijna niet anders. Het gevoel wat je krijgt is niet in woorden uit te drukken, je kunt het pas begrijpen als je het ervaart.

Hans heeft geprobeerd het met zijn behandelend arts bespreekbaar te maken. Zijn arts heeft te maken met een protocol wat hij moet volgen en dat is het voorschrijven van medicatie. Hij doet niets met de ervaringen van Hans Emmink.

Iedereen heeft iets aan de kou, maar hiervoor is wel wat tijd nodig. Koud douchen doet al heel veel voor je en geeft je lichaam een boost. Begin rustig met handen, armen en benen af te spoelen. Het maakt niet uit of je hier maanden over doet. A cold shower a day keeps the doctor away!

Susan Houbraken, kop-staart botsing

Susan Houbraken zwemt nu al 5 jaar non-stop buiten, ongeveer 5 dagen in de week. In de winter zoekt zij soms 2 keer per dag het koude water op. Omdat de kou heel belangrijk is voor haar herstel. Het is voor haar een manier om om te gaan met de pijn. Susan kan in 3 graden 20 tot 25 minuten zwemmen.

Zij heeft het nodig vanwege een kop-staart botsing 4 jaar geleden. De mobiliteit in haar nek en schouders is beperkt. In het koude water heeft zij het gevoel dat zij veel meer kan en ervaart zij geen pijn. Het is een soort APK moment voor haar om in het water te zijn.

Het gaat nu beter met Susan, 4 jaar later. De pijn is er nog steeds, maar de levenslust is absoluut terug.

Bianca Holvast, diagnose reuma

Bianca Holvast heeft sinds 8 jaar reumatische klachten, zij kon zichzelf bijna niet meer aankleden. Om 08:30 was haar energie op. En toen is zij met kou in aanraking gekomen. De kou heeft haar leven teruggeven.

De reuma was zo erg dat zij zich niet meer kon aankleden. Zij kon 1 keer per dag de trap op en af. Op een gegeven moment had zij een medicijn wat werkte maar waarvan zij wist dat zij er niet oud mee kon worden. Zij is moeder van 2 kinderen en besefte dat het anders moest, zo wilde zij niet verder leven.

Op een reĆ¼nie kwam zij in aanraking met een oud klasgenoot die haar zei dat ze iets met kou moest gaan doen. Zij is dagelijks een koude douche gaan nemen, omdat zij uiteindelijk het ijsbad in wilde. Daarnaast is zij ademhalingsoefeningen gaan doen en binnen een paar maanden was zij bijna helemaal van de medicatie af.

Bianca gebruikt nu 1/16e van haar medicatie. Ze heeft nu veel meer energie. Als ze ontstekingen had, waren ze ook zo weer weg. Ze kan nu de hele dag dingen doen. De reuma medicatie is heel erg duur, dus het scheelt veel geld.

De kou geeft je lichaam zo’n boost, dat je een soort van reset krijgt. Je kunt het bijna niet uitleggen. Als je het ervaart, dan begrijp je het. De arts zegt er niets van. Het protocol bij de arts is medicatie. Medisch gezien is het erg jammer dat er niets mee gebeurt. Nederland is een waterrijk land, het is zo makkelijk om het toe te passen! Ze zouden hier veel meer mee moeten doen. Maar wat zegt de wetenschap hiervan?

Wat zegt de wetenschap?

In de uitzending wordt eerst aandacht besteed aan een nieuwe toepassing. In het Catharina ziekenhuis in Eindhoven zijn cardiologen er in geslaagd een wereldwijde primeur te ontwikkelen. Jaarlijks krijgen zo’n 35.000 Nederlanders een acuut hartinfarct. Nadat patiĆ«nten hiervoor worden behandeld in het ziekenhuis kan er nog veel schade aan het hart overblijven.

Beperken schade na hartinfarct door koeling van het hart

Er wordt al decennia lang over de hele wereld gezocht naar een manier om deze schade te beperken. Cardioloog Luuk Otterspoor is het gelukt om samen met zijn collega’s zo’n techniek te ontwikkelen. In samenwerking met 6 grote Europese hartcentra wordt onderzocht of een innovatieve koeltechniek ervoor kan zorgen dat patiĆ«nten minder schade overhouden na een hartinfarct.

Dr. Luuk Otterspoor werkt al sinds 2008 op de intensive care. Toen zag hij patiƫnten die na een reanimatie gekoeld werden om hun hersenen te beschermen. Toen is hij zich hier verder in gaan verdiepen. De oude Egyptenaren beschreven deze techniek al in een document van 1.600 v. Chr.

Hierin worden patiƫnten beschreven die verwondingen hebben opgelopen door ongelukken en behandeld worden door kou. Als het bij een brandwond of gezwollen of gehavende knie werkt, waarom zou het dan niet bij het hart kunnen werken? Dat is de hypothese.

Bij iemand met een acuut hartinfarct krijgt een deel van het hart geen bloed meer, omdat er een kransslagader wordt afgesloten. Er wordt dan een stent in de kransslagader geplaatst om de doorbloeding weer op gang te helpen. Vervolgens ontstaat zwelling in het gebied van het hart dat geen bloed kreeg.

Omdat het hart een afgesloten ruimte is, kan de zwelling nergens naartoe en drukt het de andere bloedvaten dicht. Dit veroorzaakt opnieuw schade aan het hart. Luuk en zijn collega’s vroegen zich het volgende af. Als ze het hart tijdens het infarct van binnenuit kunnen koelen, voordat de stent is ingebracht, krijg je dan minder zwelling en heeft de patiĆ«nt daardoor minder restschade aan het hart?

Dit zijn ze gaan onderzoeken door testen te gaan uitvoeren op varkensharten. Allereerst wordt het hart opnieuw tot leven gewekt, omdat ze een kloppend hart nodig hebben voor het onderzoek. Er wordt een hartinfarct nagebootst door het afsluiten van een kransslagader.

Voordat er wordt gedotterd, wordt het infarct gebied eerst afgekoeld. Omdat ze denken dat dit beschermend werkt. Dit doen ze door er een katheter in te leggen met koude infusie vloeistof van kamertemperatuur. Dit zorgt ervoor dat het varkenshart naar ongeveer 34/35 graden wordt afgekoeld.

Wanneer het hart verder zou afkoelen, is dit schadelijk voor het hart. Uiteindelijk hopen ze dat bij mensen wordt aangetoond dat het hartinfarct kleiner wordt gemaakt. Er is nu nog niets te zeggen over de resultaten. De verwachting is dat het werkt, dat is de hypothese wanneer je naar diermodellen kijkt.

Om aan te tonen of de methode echt werkt, wordt de methode nu ook bij mensen getest. Patrick van der Meulen is 1 van de patiƫnten waarbij zijn hart op deze manier is gekoeld na een hartinfarct.

Tijdens het hartinfarct was Patrick van der Meulen de hele tijd bij. Eenmaal aangekomen in het ziekenhuis vroegen de artsen hem of hij mee wilde doen aan een onderzoek. Patrick wilde hier graag aan meedoen. Het onderzoek werd duidelijk uitgelegd.

De kou voelde hij niet, hij voelde alleen druk op zijn borst. Dit was niet beangstigend. Er worden scans besproken van de doorsnede van het hart van Patrick tijdens het infarct en een scan van het hart na 3 maanden. Het deel van de zwelling beweegt weer normaal, net als de gezonde gebieden in het hart. Zijn hart is zodanig hersteld, dat zijn hart een vergelijkbare functie heeft wat normaal is bij zijn leeftijd.

Patrick voelt zich super. Hij is zelfs meer gaan sporten. Het voelt beter dan voor het infarct. In het verleden was hij na het fitnessen moe en nu heeft hij veel meer energie. Het is een fantastisch resultaat. Dit resultaat komt met name door de dotterprocedure en ze hopen dat dit mede komt door de koelingsprocedure.

Uiteindelijk hopen ze met de methode zo’n 20 Ć” 30% schade beperking te zien. De resultaten van het onderzoek moeten nog afgewacht worden.

Het bevriezen van tumoren

Jos en Adrie Scheffer wonen al bijna 50 jaar in Heemskerk. Maar het zit Jos niet mee met zijn gezondheid. Na 13 jaar werken bij de Hoogovens en daarna nog jarenlang bij de PTT is hij nu 15 jaar met pensioen. Helaas werd er 5 jaar geleden darmkanker bij hem geconstateerd. Het zat gelukkig wel op een gunstige plek.

Het hield in dat ze een stuk van de darm weg konden halen. Dat hebben ze gedaan en is prima verlopen. Uiteindelijk bleek hij uitzaaiingen te hebben en kreeg hij bestralingen voor zijn lever en longen. Op zijn longen bleven vlekjes zichtbaar. Daar moest iets anders voor bedacht worden.

het Antoni van Leeuwen ziekenhuis in 2018
Het Antoni van Leeuwen ziekenhuis in 2018

Het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis stelde voor de tumoren te bevriezen. Waardoor er geen chemo of operatie nodig is. Hopelijk is de nieuwe methode dƩ oplossing voor Jos. Dr. Lisa Klompenhouwer is interventieradioloog en houdt zich dagelijks met het bevriezen van tumoren.

Er worden naalden in of rond de tumor geplaatst en dan wordt de tumor bevroren. De tumorcellen sterven af, het lichaam ruimt zelf deze afgestorven cellen op. Op andere plekken in het lichaam gebeurt dit al langer, zoals het bevriezen van nier tumoren. Het bevriezen van tumorcellen in de longen gebeurt nu zo’n 2 jaar en de eerste resultaten zijn erg goed.

Bij cryo-ablatie is er geen grote operatie of chemo nodig. Voor zwakke of oudere patiƫnten is dit heel erg gunstig. Daarnaast kan deze ingreep ongelimiteerd herhaald worden, waardoor er veel tijd gerekt kan worden of een chemo kan worden uitgesteld. Bij 9 op de 10 patiƫnten is deze behandeling erg succesvol.

In het geval van Jos Scheffer kon er geen 2e bestraling in de longen plaatsvinden, maar wel een cryo-ablatie. De behandeling is levensverlengend. In de toekomst zijn uitzaaiingen te verwachten en kan er eventueel weer een dergelijke ingreep worden gedaan.

Het bevriezen van de tumoren gebeurt door aan weerszijden van de tumor een naald te plaatsen. Daardoor wordt een vloeibaar gas van -40 graden in gespoten, zodat de kankercellen worden vernietigd. Er worden vrijwel altijd 2 naalden gebruikt, zodat er een ijsbol tussen de 2 naalden ontstaat.

Uiteindelijk kan ook de 2e uitzaaiing behandeld worden. Er treedt toch een complicatie op, Jos krijgt een klaplong. Dit is de meest voorkomende complicatie. Gelukkig kan het probleem met de klaplong worden opgelost. Het mooie aan de techniek is dat het lichaam de dode cellen vanzelf opruimt.

De ingreep is goed verlopen. De artsen zijn heel tevreden met het resultaat. Na 3 maanden kunnen ze het definitieve resultaat beoordelen. Na een week doet Jos eigenlijk alweer alles. In vergelijking met een bestraling is de cryo-ablatie makkelijker te doorstaan.

De uitslag na 3 maanden op de PET-scan laat zien dat de plekjes op de longen van Jos verdwenen zijn, alleen het dode tumorweefsel is nog zichtbaar. Dit wordt uiteindelijk door het lichaam zelf opgeruimd. Het belangrijkste nieuws voor Jos is dat ze ook geen nieuwe plekjes hebben gevonden.

Mochten er in de toekomst weer uitzaaiingen komen, kan er alsnog een nieuwe cryo-ablatie worden gedaan. Er zijn gevallen waar mensen wel 30 ablaties in hun longen hebben gehad en daar nog steeds geen klachten van hebben. Dat is het voordeel van deze behandeling, het kan oneindig worden herhaalt. Voor Jos en zijn vrouw Adrie wordt het een goede kerst!

Zijn er al wetenschappelijke bewijzen?

Er zijn dus behandelingen waarbij gebruik van kou al met succes wordt toegepast, maar geldt dit ook voor kou als leefstijl? In de uitzending van Dokters van Morgen zien we mensen die baat hebben bij een kou-oefeningen. De zwemmers zijn hiervan overtuigd.

Matthijs Kox, intensive care-onderzoeker (Radboudumc), zegt daarover: ‘Dat zijn allemaal mooie berichten, en ik zie ook dat het wat deed met de proefpersonen. Maar, ik geloof als wetenschapper, pas iets als ik aangetoond heb dat het werkt.’ De gezondheidseffecten van koud douchen zijn (nog) niet wetenschappelijk aangetoond.

Er zijn wel aanwijzingen dat kou wel degelijk effect kan hebben. Een aantal jaar geleden is onderzocht wat de effecten van een trainingsprogramma zijn dat bestaat uit blootstelling aan kou, maar ook ademhalingstechnieken en meditatie op het immuunsysteem.

Dit is onderzocht door een groep gezonde vrijwilligers te laten trainen door Wim Hof, alias ‘the iceman’. Tot voor kort dachten wetenschappers dat het onmogelijk was om het autonome zenuwstelsel te beĆÆnvloeden en de reactie van het immuunsysteem te remmen.

Wim Hof is van mening dat je het autonome zenuwstelsel wel degelijk kunt beĆÆnvloeden door blootstelling aan kou in combinatie met ademhalingsoefeningen en meditatie. Daarom heeft hij in opdracht van Matthijs Kox en zijn collega’s in 2014 een groep van 12 personen 10 dagen lang getraind.

Daarnaast hebben zij ook een groep personen niet getraind volgens deze technieken. Uiteindelijk zijn beide groepen blootgesteld aan een experiment waarbij ze een bestanddeel van een bacterie kregen ingespoten. Hierdoor werd een reactie van het immuunsysteem uitgelokt.

Een normale reactie, waar je de klok op gelijk kunt zetten, is dat je na een uur en een kwartier griepachtige verschijnselen ontwikkelt. De getrainde groep volgens de Wim Hof Methode had veel minder last van klachten als hoofdpijn, misselijkheid, spierpijn en minder koorts en zij hadden minder ontstekingsstoffen in het bloed.

De conclusie uit het onderzoek was dat de getrainde groep een gecontroleerde stressreactie kon oproepen, waardoor hun afweersysteem werd afgeremd. Er wordt nu vervolgonderzoek gedaan bij mensen met een overmatig werkend immuunsysteem, zoals reuma en de ziekte van Crohn. Ze willen nu verder onderzoeken of deze methodes hierbij kunnen helpen.

Ze zijn nu bezig aan het onderzoeken of kou bijdraagt aan de resultaten van het onderzoek, hier kan nog niets over worden gezegd. De berichten van mensen die door middel van kou klachtenvrij door het leven gaan zijn natuurlijk heel mooi en hoopgevend.

Welvaartsziekte diabetes type 2

Kan er nog meer met kou? Ook bij welvaartsziekten. We worden steeds dikker in Nederland. De helft van onze bevolking heeft overgewicht en heeft daardoor meer kans op diabetes type 2, de welvaartssuikerziekte. In Nederland hebben 900.000 mensen dit type diabetes.

knappe jonge dame met overgewicht

Gemiddeld leven zij 5 tot 10 jaar korter dan gezonde mensen. Het lukt deze groep vaak niet meer om de ziekte aan te pakken met gezonde voeding en beweging. Hierdoor worden zij een leven lang dagelijks afhankelijk van medicatie, zoals insuline spuiten.

Regelmatig in de kou is goed voor mensen, omdat het gezond voor je is. Dit zegt Wouter van Marken Lichtenberg Professor Ecologische Energetica en Gezondheid aan de universiteit van Maastricht. Hij is dƩ deskundige in Nederland op het gebied van toepassen van kou. Het is goed voor je stofwisseling, je suikermetabolisme, je huiddoorbloedding en daarmee je hart en bloedvaten.

In 2015 heeft hij een heel interessant onderzoek gedaan bij mensen met suikerziekte. Ze hebben een proef gedaan door een ruimte te gebruiken en deze te koelen tot 15 graden. De proefpersonen moesten in een korte broek en t-shirt 6 uur per dag in de ruimte verblijven.

Het onderzoek heeft opgeleverd dat het energieverbruik van de mensen omhoog ging. Als je in de kou zit, moet je warmte produceren waardoor je motor sneller gaat draaien. Maar daar bovenop zagen ze een enorme verbetering in de suiker huishouding van het lichaam. Een verbetering in de insuline gevoeligheid, waardoor je de suikers beter in de weefsels en spieren kunt opnemen.

Insuline is een hormoon en heel belangrijk voor opname van suiker in de weefsels. Dit hormoon wordt extra geproduceerd wanneer je gaat eten. Het is heel belangrijk dat het lichaam na de maaltijd goed reageert op de insuline en de suikers die in de bloedstroom komen goed worden opgenomen.

Als dit niet goed gebeurt, dan blijft de suikerspiegel in het bloed te hoog. Dit is heel ongezond en hierdoor krijg je allerlei nare complicaties. Je krijgt dan uiteindelijk diabetes type 2 en het probleem met hart- en vaatziekten en allerlei andere complicaties.

De insuline gevoeligheid nam na het onderzoek met meer dan 40% gemiddeld toe bij de proefpersonen. Deze verbetering wordt ook gezien bij inspanning, waarvan ze weten dat het ook gezond is. Hierdoor hoeven er minder medicijnen gebruikt worden. Het onderzoek is vertaald naar een behandelmethode.

Nieuwe behandelmethode pre-diabetes (voorstadium diabetes type 2)

Proefpersonen gaan een uur lang in een speciaal pak. Dit pak wordt gevuld met water van 10 graden, waardoor het zo koud is dat over hun hele lichaam ze gaan rillen. 1,1 miljoen Nederlanders hebben een voorstadium van diabetes type 2. Met gezonde voeding en beweging kun je dit voorkomen.

Toch krijg maar liefst 30% van deze groep alsnog diabetes type 2. Het nieuwe onderzoek met het speciaal ontworpen pak wordt gedaan met mensen die zich in dit alarmerende voorstadium bevinden. Hierbij wordt het effect van het rillen onderzocht. Wat doet het rillen met de suikerhuishouding in het lichaam?

Met het pak kan heel goed de temperatuur van het lichaam geregeld worden en het lichaam zo veel meer kan worden afgekoeld. De personen worden stapsgewijs afgekoeld naar uiteindelijk 10 graden, wat echt heel erg koud aanvoelt. De personen moeten elke dag een uur rillen, voor 10 dagen lang. Het is echt de bedoeling te gaan rillen. Zodat het effect op de stofwisseling kan worden onderzocht.

Er wordt gehoopt dat de insuline gevoeligheid weer toeneemt en zo de mensen minder weerstand hebben om de glucoses toe te nemen. Je kunt dit zien als een toevoeging aan de bestaande behandeltechnieken, als extra therapie.

Mensen kunnen ook beter gaan bewegen en anders gaan eten. Maar mensen vinden het heel lastig om zich hier op lange termijn aan te houden. Sommige mensen kunnen niet voldoende bewegen. Voor die mensen is deze behandeling een uitkomst.

Het uiteindelijke doel van het nieuwe onderzoek is dat mensen minder medicijnen meer hoeven te slikken. Zodat mensen op een natuurlijke wijze hun insuline kunnen regelen, ook na de maaltijd en daardoor minder insuline hoeft te worden gespoten.

Conclusie: is koud douchen gezond?

Vele mensen hebben baat bij het blootstellen van hun lichaam aan kou, in combinatie met ademhalingstechnieken en meditatie, ook wel de Wim Hof methode genoemd. Van klachten als reuma en de ziekte van Crohn naar een zo goed als klachten en medicatie vrij bestaan.

Andere mensen slaagden erin om symptomen van de ziekte van Parkinson en MS te verlichten met de Wim Hof Methode. Maar ook auto-immuunziekten zoals lupus en de ziekte van Lyme kunnen met deze methode met succes worden behandeld. (bron: boek de Wim Hof Methode )

De ervaringen van vele mensen bij een behandeling met kou als medicijn zijn ontzettend positief. In het ziekenhuis wordt kou toegepast als succesvolle methode bij de bestrijding van kanker en diabetes type 2.

De wetenschap gelooft pas iets wanneer het daadwerkelijk is aangetoond. Het is aan jou om te beslissen wanneer je het gelooft. Wetenschappelijk is al aangetoond dat je met de Wim Hof Methode de reactie van je afweersysteem kunt afremmen.

Chantal Duyvesteijn
Het aanpassen van je voeding is slechts een onderdeel om af te vallen en je centimeters kwijt te raken. Zorg dat je bewuste en onbewuste op 1 lijn komen te liggen door middel van (zelf)hypnose. Ik heb een gratis E-book geschreven waarin ik 85 super waardevolle tips met je deel om af te vallen zonder dieet en op gewicht te blijven. De tips uit dit boek zorgen er niet alleen voor dat je kunt afvallen, maar ook dat je beter gaat slapen, dat je veel meer energie krijgt en lekkerder in je vel gaat zitten! Daarnaast help ik als hypnotherapeut mensen te transformeren naar wie ze werkelijk diep van binnen zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *